توهین و افترا: فرق‌ها، دلیل در فضای مجازی، شکایت — شاهین ۱۱ گروه
لوگوی شاهین ۱۱ گروه

توهین و افترا: فرق‌ها، دلیل در فضای مجازی، شکایت

فحش در کامنت اینستاگرام، تهمت در گروه واتساپ یا ناسزای حضوری؛ همه را معمولاً «توهین» می‌نامیم، اما قانون بین توهین، افترا، نشر اکاذیب و قذف فرق می‌گذارد و هرکدام مجازات و راه اثبات خودش را دارد. در این راهنما این تفاوت‌ها، راه درست جمع کردن دلیل در فضای مجازی و مراحل شکایت را توضیح می‌دهیم.

به‌روزرسانی: ۱۲ آبان ۱۴۰۵۲ دقیقه مطالعهتیم تحریریه شاهین گروه

خلاصه در یک نگاه

  • توهین (ماده ۶۰۸ تعزیرات) یعنی تحقیر بدون نسبت دادن جرم؛ افترا (ماده ۶۹۷) یعنی نسبت دادن صریح جرمی که گوینده نمی‌تواند ثابتش کند.
  • پس از قانون کاهش مجازات حبس تعزیری (۱۳۹۹)، مجازات توهین ساده جزای نقدی است؛ افترا و نشر اکاذیب مجازات سنگین‌تری دارند.
  • اسکرین‌شات به‌تنهایی ممکن است انکار شود؛ لینک، شناسه کاربری، تاریخ و خود دستگاه را نگه دارید.
  • این جرائم قابل گذشت‌اند: شکایت باید در مهلت قانونی ثبت شود و با رضایت شاکی پرونده متوقف می‌شود.

توهین، افترا، نشر اکاذیب یا قذف؟

عنوانیعنی چهمثال
توهینلفظ یا رفتار تحقیرآمیز بدون نسبت دادن جرمفحش و ناسزا
افترانسبت دادن صریح یک جرم که قابل اثبات نیست«فلانی دزد است»
نشر اکاذیبانتشار مطالب خلاف واقع به قصد ضرر یا تشویش اذهانشایعه دروغ درباره ورشکستگی یک فروشگاه
قذفنسبت دادن زنا یا لواطمجازات حدی و قواعد خاص

دلیل را درست نگه دارید

  • از پست یا پیام اسکرین‌شات بگیرید، اما لینک مستقیم و شناسه کاربری را هم یادداشت کنید.
  • تاریخ و ساعت انتشار و نام گروه یا صفحه را ثبت کنید.
  • پیام را حذف نکنید و دستگاه حاوی آن را تا پایان پرونده نگه دارید.
  • اگر دیگران پیام را دیده‌اند، نام آنها را به عنوان شاهد یادداشت کنید.
  • جواب تند ندهید؛ پاسخ توهین‌آمیز شما می‌تواند به شکایت متقابل تبدیل شود.

مراحل شکایت

  1. ۱عنوان درست را مشخص کنید: توهین، افترا، نشر اکاذیب یا قذف.
  2. ۲شکوائیه را در دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید.
  3. ۳در موارد فضای مجازی، پرونده برای شناسایی متهم معمولاً به پلیس فتا ارجاع می‌شود.
  4. ۴تحقیقات دادسرا و سپس رسیدگی در دادگاه؛ در کنار مجازات می‌توان ضرر و زیان معنوی را هم خواست.

بسیاری از این پرونده‌ها با عذرخواهی رسمی، حذف محتوا و تعهد کتبی حل‌وفصل می‌شوند؛ چون جرم قابل گذشت است، این توافق می‌تواند پرونده را ببندد.

پرسش‌های پرتکرار

فقط اسکرین‌شات دارم؛ کافی است؟

می‌تواند شروع خوبی باشد، ولی بهتر است لینک، شناسه کاربری، زمان و دستگاه حاوی پیام هم حفظ شود.

فرق توهین و افترا چیست؟

در افترا جرمی مشخص به شخص نسبت داده می‌شود؛ در توهین نه.

مجازات توهین چقدر است؟

توهین ساده پس از اصلاحات ۱۳۹۹ جزای نقدی دارد؛ افترا و نشر اکاذیب سنگین‌ترند.

حسابم هک شده و از طرف من پیام فرستاده‌اند؟

فوراً هک را گزارش و مستند کنید؛ تردید در انتساب پیام از دفاعیات مهم است.

این راهنما به کارتان آمد؟

نظرات کاربران

برای پرونده خودتان راهنمایی می‌خواهید؟

شرایط هر پرونده متفاوت است. کارشناسان شاهین گروه وضعیت شما را بررسی می‌کنند و مسیر مناسب را پیشنهاد می‌دهند.